Kisah Keberanian Syarif Masahor dalam Menentang Rajah Putih

Nurul Natasha Binti Awang Abdul MuthalifJune 30, 20261 Mins read6

29 Jun 2026 – Syarif Masahor merupakan antara tokoh tempatan yang paling dikenali dalam sejarah Sarawak kerana keberaniannya menentang

perluasan kuasa pemerintahan James Brooke pada pertengahan abad ke-19. Sebagai seorang pembesar Melayu yang berpengaruh di kawasan

Rajang, beliau mempertahankan hak pemerintahan tempatan daripada campur tangan Dinasti Brooke yang semakin meluaskan wilayah kekuasaannya.

Perjuangan Syarif Masahor menjadi simbol penentangan terhadap penjajahan politik dan kehilangan kedaulatan pembesar tempatan di Sarawak.

Syarif Masahor bin Syarif Hassan dilahirkan sekitar tahun 1800 dan merupakan seorang pembesar Melayu berketurunan Arab Hadhrami.

Sebelum kedatangan James Brooke, beliau mentadbir kawasan Sarikei dan mempunyai pengaruh yang besar di sepanjang Lembangan Sungai Rajang.

Beliau juga menjalin hubungan rapat dengan masyarakat Melayu, Melanau dan sebahagian masyarakat Iban, sekali gus menjadikannya antara pemimpin tempatan yang disegani pada ketika itu.

Selepas James Brooke dilantik sebagai Rajah Sarawak pada tahun 1841, beliau mula memperluaskan kawasan pemerintahannya melebihi wilayah

asal yang diperoleh daripada Kesultanan Brunei. Perluasan kuasa ini menyebabkan kawasan yang berada di bawah pengaruh pembesar

tempatan, termasuk Syarif Masahor, turut diambil alih oleh kerajaan Brooke. Syarif Masahor melihat tindakan tersebut sebagai ancaman

terhadap hak pemerintahan tradisional serta kedudukan pembesar tempatan. Beliau berpendapat bahawa campur tangan Brooke telah

menghakis kuasa yang sekian lama dipegang oleh pemimpin tempatan dan mengubah struktur pentadbiran Sarawak secara drastik.

Pada tahun 1859, tercetus kebangkitan di Kanowit yang mengorbankan dua pegawai Brooke, iaitu Charles Fox dan Henry Steele. Kerajaan Brooke

mengesyaki Syarif Masahor sebagai antara tokoh utama yang merancang penentangan tersebut bersama beberapa pemimpin tempatan lain.

Seterusnya pada tahun 1860, beliau merancang serangan ke atas Kuching dengan harapan dapat menggulingkan pemerintahan Brooke.

Walau bagaimanapun, rancangan tersebut berjaya dipatahkan oleh Charles Brooke selepas pasukan Brooke menyerang armada Syarif Masahor

sebelum mereka tiba di Kuching. Kekalahan ini memaksa beliau berundur ke Brunei untuk mendapatkan perlindungan.

Dalam sejarah Sarawak, Syarif Masahor dikenang sebagai seorang pemimpin yang sanggup mempertahankan wilayah dan kuasa tradisional

daripada campur tangan luar. Bersama tokoh-tokoh lain seperti Rentap dan Dato Patinggi Abdul Gapur, beliau menjadi antara pemimpin yang

menunjukkan bahawa masyarakat tempatan tidak menerima perluasan kuasa Brooke tanpa tentangan. Kini, kisah perjuangan Syarif Masahor terus

dipelajari sebagai sebahagian daripada sejarah pembentukan Sarawak, khususnya dalam memahami hubungan antara pemerintahan Brooke

dengan pembesar-pembesar tempatan pada abad ke-19. Akhir sekali, Syarif Masahor merupakan tokoh penting dalam sejarah Sarawak yang

memperjuangkan hak pemerintahan tempatan ketika era perluasan kuasa Dinasti Brooke. Walaupun penentangannya akhirnya ditewaskan dan

beliau diasingkan ke Singapura, keberanian serta semangat perjuangannya menjadikan beliau salah seorang tokoh sejarah yang dihormati dalam naratif pembentukan Sarawak moden.