Lily Eberwein: Aktivis Hak Wanita & Penentang Penyerahan Sarawak

Ms JJJune 29, 20261 Mins read10

Lily Eberwein Abdullah (1900–1980) merupakan seorang tokoh wanita Sarawak yang terkenal sebagai pendidik, aktivis sosial dan nasionalis. Beliau memainkan peranan penting dalam sejarah awal perjuangan rakyat Sarawak, khususnya dalam gerakan menentang penyerahan Sarawak kepada British selepas Perang Dunia Kedua. Walaupun berasal daripada latar belakang Eurasia, beliau sangat dihormati dalam kalangan masyarakat Melayu Sarawak kerana sumbangan besarnya dalam pendidikan dan kepimpinan wanita.

Sejak awal kerjayanya, Lily Eberwein sudah menunjukkan kecemerlangan dalam bidang pendidikan. Beliau pernah berkhidmat sebagai guru dan kemudian dilantik sebagai pengetua Sekolah Permaisuri Melayu di Kuching, salah satu sekolah awal untuk pendidikan gadis Melayu di Sarawak. Melalui peranannya sebagai pendidik, beliau banyak memperjuangkan pendidikan untuk wanita pada zaman yang masih mengehadkan peranan kaum perempuan dalam masyarakat. Keupayaan beliau menguasai bahasa Melayu dan Inggeris turut menjadikannya tokoh penting dalam pentadbiran pendidikan ketika itu.

Selain itu, Lily Eberwein juga aktif dalam gerakan sosial dan politik. Beliau menjadi pengerusi sayap wanita Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS) melalui Kaum Ibu yang ditubuhkan pada tahun 1947. Dalam gerakan ini, beliau bersama lebih 1,000 wanita Melayu telah memainkan peranan penting dalam menyebarkan kesedaran tentang penentangan terhadap penyerahan Sarawak kepada British. Walaupun beliau tidak pernah menyertai mana-mana parti politik secara rasmi, penglibatannya dalam gerakan ini menunjukkan komitmen beliau terhadap perjuangan rakyat tempatan.

Perjuangan anti-penyerahan Sarawak yang disertai oleh Lily Eberwein merupakan sebahagian daripada gerakan nasionalisme tempatan yang bertujuan mempertahankan status Sarawak daripada menjadi tanah jajahan British. Walaupun gerakan ini akhirnya tidak berjaya mencapai matlamatnya, ia tetap memberi kesan besar dalam membangkitkan semangat nasionalisme dalam kalangan masyarakat tempatan, termasuk golongan wanita. Lily juga berani meletakkan jawatan sebagai tanda bantahan terhadap keputusan penyerahan tersebut, menunjukkan ketegasan prinsipnya dalam memperjuangkan hak rakyat Sarawak.

Selepas gerakan tersebut, Lily Eberwein kembali menumpukan perhatian kepada bidang pendidikan. Beliau menubuhkan Sekolah Satok English School pada tahun 1950 untuk memberi peluang pendidikan yang lebih luas kepada pelajar pelbagai kaum. Sepanjang hayatnya, beliau juga aktif dalam pelbagai pertubuhan kebajikan seperti Persatuan Anti-Tuberkulosis Sarawak dan Persatuan Palang Merah. Atas jasa dan sumbangannya, beliau dikenang sebagai salah seorang tokoh wanita terawal yang membuka jalan kepada penglibatan wanita dalam pendidikan, sosial dan politik di Sarawak.